Voorrang
Right of way · 14 min
Bij bijna elk kruispunt moet je snel weten wie er eerst mag. Leer de vaste volgorde: eerst aanwijzingen van een verkeersregelaar, dan verkeerslichten, dan borden en haaientanden, en pas daarna de algemene regels zoals 'rechts gaat voor'.
Welke regel gaat voor?
Soms geven een agent, een verkeerslicht en een bord tegelijk iets aan. Dan geldt deze volgorde:
- Aanwijzingen van een agent of verkeersregelaar
- Verkeerslichten
- Verkeersborden en haaientanden
- Algemene verkeersregels, zoals verkeer van rechts gaat voor
Wat hoger in de lijst staat, gaat altijd voor. Een groen licht betekent dus niets als de agent je laat stoppen.
RVV 1990 art. 63
Gelijkwaardig kruispunt: rechts gaat voor
Op een gelijkwaardig kruispunt staan geen voorrangsborden en liggen geen haaientanden. Dan laat je bestuurders die van rechts komen voorgaan. Dat geldt ook voor fietsers en bromfietsers van rechts.
In het plaatje komt B van rechts voor jou. B gaat eerst, ook al ga je rechtdoor.
RVV 1990 art. 15
Linksaf: tegenliggers gaan voor
Sla je linksaf, dan laat je tegemoetkomend verkeer dat rechtdoor gaat of rechtsaf slaat eerst gaan. Dat geldt op een gelijkwaardig kruispunt en ook als jullie allebei op de voorrangsweg rijden.
In het plaatje slaat jij linksaf en gaat A rechtdoor. A mag eerst.
Voorrangsweg en haaientanden
Een ruit (bord B1) betekent: je rijdt op een voorrangsweg. Verkeer uit zijwegen moet jou voor laten gaan.
Zie je haaientanden (witte driehoeken over de weg) of bord B6, dan moet jij voorrang verlenen aan al het verkeer op de kruisende weg, van links én van rechts. Dat geldt ook voor fietsers op de voorrangsweg.
Bij een stopbord (B7) moet je altijd eerst helemaal stilstaan, ook als er niemand aankomt.
Trams
Op een gelijkwaardig kruispunt gaat een tram voor, ook als hij van links komt. Staan er wel borden of haaientanden, dan moet ook de tram zich daaraan houden.
Rijd nooit vlak voor een tram langs: een tram is zwaar en kan niet snel stoppen.
RVV 1990 art. 15
Rotondes
Op een rotonde rijd je tegen de klok in. Bij de meeste rotondes liggen haaientanden en staat bord B6 bij de ingang. Dan heeft het verkeer óp de rotonde voorrang en wacht jij.
Zijn er geen haaientanden en geen borden, dan geldt de gewone regel: verkeer van rechts gaat voor. Het verkeer dat de rotonde op wil, komt dan van rechts en mag dus eerst.
Geef richting aan als je de rotonde verlaat.
Uitrit, parkeerplaats en bijzondere manoeuvres
Rijd je een uitrit af (bijvoorbeeld van een parkeerterrein, tankstation of erf), dan laat je al het verkeer voorgaan: voetgangers op de stoep, fietsers op het fietspad en verkeer op de weg.
Hetzelfde geldt als je wegrijdt van een parkeerplaats langs de weg, als je keert of als je achteruitrijdt. Wie zo'n bijzondere manoeuvre maakt, moet ander verkeer altijd laten gaan.
RVV 1990 art. 54
Voetgangers, hulpdiensten en blinden
- Op een zebrapad laat je voetgangers voorgaan die oversteken of op het punt staan over te steken.
- Voertuigen met blauw zwaailicht én sirene moeten altijd vrij baan krijgen. Ga rustig opzij en stop als dat nodig is.
- Een blinde met een witte stok of een geleidehond laat je altijd oversteken.
- Een militaire colonne of een begrafenisstoet mag je niet onderbreken.
RVV 1990 art. 49
T-kruising zonder borden
Ook op een T-kruising zonder borden of haaientanden geldt: verkeer van rechts gaat voor. Het maakt niet uit welke weg breder of drukker lijkt.
Rij je over de doorgaande weg en komt er iemand van rechts uit de zijweg? Dan laat je die eerst gaan.
RVV 1990 art. 15
Afslaan: rechtdoorgaand verkeer gaat voor
Sla je af, dan laat je verkeer dat op dezelfde weg rechtdoor gaat eerst gaan. Dat geldt ook voor fietsers en bromfietsers op een fietsstrook of fietspad naast jouw rijbaan.
- Rechtsaf: kijk in je spiegel en over je schouder naar fietsers rechts naast je.
- Linksaf: laat tegemoetkomend verkeer en fietsers die rechtdoor gaan eerst gaan.
Verkeerslichten
Verkeerslichten gaan vóór borden en haaientanden.
- Groen: je mag doorrijden als de weg vrij is.
- Geel (oranje): stoppen. Alleen doorrijden als je niet meer veilig kunt stoppen.
- Rood: stoppen vóór de stopstreep.
- Knipperend geel: de lichten regelen niets. Rij voorzichtig; dan gelden de borden, haaientanden of de gewone regels.
Aanwijzingen van een verkeersregelaar
Een politieagent of verkeersregelaar gaat boven alles: boven verkeerslichten, borden en regels.
- Arm omhoog: stoppen.
- Arm of armen opzij gestrekt: verkeer dat van voren of van achteren op de regelaar af komt, stopt. Verkeer van opzij mag doorrijden.
Volg altijd het teken, ook als je licht groen is.
Een bus die wegrijdt van de halte
Binnen de bebouwde kom moet je een lijnbus de ruimte geven om weg te rijden van een halte, als de bus richting aangeeft. Laat het gas los en laat de bus voor.
Buiten de bebouwde kom geldt deze regel niet, maar ook daar is het verstandig ruimte te geven.
RVV 1990 art. 50
Voorrangsborden op een rij
- B1 (gele ruit): je rijdt op een voorrangsweg.
- B2 (ruit met strepen): einde van de voorrangsweg.
- B3 (driehoek met dikke en dunne streep): het volgende kruispunt is een voorrangskruispunt; jij hebt voorrang.
- B6 (driehoek op de punt): voorrang verlenen.
- B7 (STOP): stoppen én voorrang verlenen.